Vandaag wordt wereldwijd stilgestaan bij verkeersslachtoffers. Veel mensen die betrokken zijn bij zware ongevallen ervaren daarna symptomen van angst, stress en depressie, soms nog meer dan 10 jaar later. Dat blijkt uit een bevraging van verkeersinstituut Vias. Ook Aline (27) werkt bijna 2 jaar na een zwaar accident aan haar fysieke en mentale herstel. “Ik kan mijn woede over wat er is gebeurd moeilijk kwijt.”

Verkeersongevallen kunnen naast de lichamelijke en financiële gevolgen ook veel psychisch leed veroorzaken. Dat benadrukt verkeersinstituut Vias op de internationale herdenkingsdag voor verkeersslachtoffers vandaag.

Uit een bevraging blijkt dat 6 op de 10 mensen die betrokken waren bij een (meestal zwaar) verkeersongeval nadien symptomen hadden van een depressie. 4 op de 10 slachtoffers zeggen daar ruim 10 jaar na de feiten nog last van te hebben.

“Het is belangrijk om bij de gevolgen van een verkeersongeval niet alleen stil te staan bij het fysieke, materiële of financiële leed”, aldus Vias.

Ik heb niet meteen psychische hulp gekregen, ook al was de mentale impact van het ongeval grootAline Beddegenoots (27) werd 2 jaar geleden aangereden op een Duitse snelweg

Ook Aline Beddegenoots (27) gaat 2 jaar na haar ongeval nog geregeld naar een psycholoog. In de eindejaarsperiode van 2023 werd ze op een snelweg in Duitsland frontaal aangereden, tegen 100 kilometer per uur.

De bestuurder (een vrouw van 79) werd onwel achter het stuur, waardoor ze was afgeweken van haar rijbaan. Zij heeft het ongeval niet overleefd.

Aline is met de helikopter overgebracht naar een ziekenhuis in Aken, met breuken en een klaplong. Na een operatie aan haar bovenbeen volgt een zware fysieke revalidatie, met complicaties. Een extra mentale klap voor Aline, die niet meteen op psychologische hulp kan rekenen.

Ik ga bijna 2 jaar na mijn ongeval nog naar de psycholoog, maar steeds minder vaakAline Beddegenoots (27) werd 2 jaar geleden aangereden op een Duitse snelweg

“In het Duitse ziekenhuis was er van psychologische hulp geen sprake. Ik ga ondertussen naar een psycholoog, nadat ik 1,5 jaar slachtofferhulp heb gekregen via het CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk). De afspraken bij de psycholoog nemen af. Dus het gaat stilaan beter, na een periode met veel pijn.”

Depressieve stoornis

Meer dan de helft van de bevraagde slachtoffers zegt kort na het ongeval symptomen te vertonen van posttraumatische stress, depressie of een angststoornis. Allemaal herkenbaar voor Aline. 

“Nadat ik verschillende behandelingen heb ondergaan voor de aanhoudende pijn in mijn bovenbeen, heb ik kort na elkaar 2 diagnoses gekregen. Er werd nog een spierscheur vastgesteld in mijn heup en ik bleek een depressieve stoornis te hebben.”

“Vanaf toen heb ik weer hoop gekregen, want er was een verklaring voor mijn pijn. Er was iets aan de hand, ik was dus niet gek. En ik kon geholpen worden.”

“Bijna 2 jaar na het ongeval worstel ik vooral met de waarom-vraag. Waarom die vrouw en waarom ik. Ook de boosheid om wat ik heb meegemaakt, is nog heel aanwezig. Volgens mijn psycholoog mag ik kwaad zijn op de vrouw die mij heeft aangereden, ook al heeft ze dat zelf niet gewild. Ik kan mijn woede moeilijk kwijt.”

Vooral de onzekerheid over mijn toekomst is zwaar om dragenAline Beddegenoots (27) werd 2 jaar geleden aangereden op een Duitse snelweg

“Ook de onzekerheid over mijn toekomst vind ik mentaal zwaar om dragen. Op het moment van het ongeval was ik 4 maanden aan het werk als paardendierenarts. Mijn droomjob, al sinds ik 8 jaar ben. Mijn eerste jaarcontract is niet verlengd, door mijn lange revalidatie. Ik ben mijn job kwijt, mijn grote passie, mijn doel in het leven.”

“Paardendierenarts is een fysiek zware job, dus het is afwachten hoe het verder moet. Ondertussen ben ik een lerarenopleiding gestart om bezig te blijven. En ik heb een uitlaatklep gevonden in fotografie.”

Nog bang achter het stuur

Een verkeersongeval heeft vaak ook een impact op hoe en hoe vaak slachtoffers zich daarna in het verkeer begeven. Bijna 4 op de 10 mensen zeggen zich na het ongeval minder vaak te verplaatsen of bepaalde plaatsen te mijden. 1 op de 3 zegt een bepaald vervoermiddel (vooral de auto en de fiets) minder vaak te gebruiken.

Ik heb na het ongeval enkele keren een paniekaanval gehad achter het stuurAline Beddegenoots (27) werd 2 jaar geleden aangereden op een Duitse snelweg

Ook voor Aline was het moeilijk om weer achter het stuur te kruipen. “Vier maanden na mijn ongeval ben ik weer in de auto gestapt. Dat was heel lastig: bij het minste dat iemand van zijn baanvak afwijkt, vrees ik voor een nieuwe aanrijding. Ik voel me sindsdien veiliger als voetganger en als fietser dan in de auto.”

“Ik ben enkele keren aan de kant van de weg gaan staan, omdat ik moest huilen van de angst. Ik heb een paar paniekaanvallen gehad. Twee jaar na mijn ongeval is het minder erg geworden. Ik rijd veilig, ben gefocust op de weg, maar het blijft opletten. Als ik iemand zie afwijken van de rijrichting, dan klopt mijn hart in mijn keel.”

Ook familieleden zijn slachtoffer

Ook familieleden van slachtoffers ervaren vaak mentale problemen. 9 op de 10 zeggen na het ongeval symptomen van posttraumatische stress te ervaren. 

“Mijn ouders hebben hier enorm van afgezien”, vertelt Aline. “Door de onzekerheid over wat er met mij zou gebeuren en de combinatie van de intensieve zorg voor mij met hun eigen leven. Mijn mentale toestand heeft het extra zwaar gemaakt voor hen en ook voor mijn vriend. Hij heeft me vaak opgevangen als ik me slecht voelde.”

Het moeilijkste is om een doel voor ogen te houdenAline Beddegenoots (27) werd 2 jaar geleden aangereden op een Duitse snelweg

Aline kijkt met gemengde gevoelens naar de toekomst. “Die bewuste dag, 29 december 2023, heeft mijn leven veranderd. Die dag heeft alles doen stilstaan. Iedereen gaat verder met zijn leven. En ik blijf dat meisje in die auto, zolang ik niet kan werken en mijn hobby’s niet kan uitvoeren zoals ik wil.”

“Het allermoeilijkste is om mijn doel voor ogen te houden. Ik wil nog altijd werken als paardendierenarts, maar dat is fysiek te zwaar. Een ander doel is om weer te lopen. Ik heb deze week voor het eerst 1 minuut gejogd bij de kinesist. Een mooi begin, dus ik hoop ooit weer 5 km te lopen.”

Hoe is de bevraging van Vias uitgevoerd?

Via slachtofferverenigingen, patiëntenorganisaties, ziekenhuizen en revalidatiecentra werden een 50-tal mensen bevraagd die rechtstreeks betrokken waren bij een verkeersongeval, waarbij doden of gewonden zijn gevallen.

Daarnaast zijn ook een 50-tal directe familieleden bevraagd van verkeersslachtoffers die ernstig gewond zijn geraakt of zijn overleden.