De barbrand in skioord Crans-Montana heeft diepe trauma’s veroorzaakt bij de vele slachtoffers en hun families, maar ook bij de hulpverleners die ter plaatse kwamen. David Vocat, de brandweercommandant van Crans-Montana, stond mee aan de frontlijn tijdens het inferno. Hij getuigt in de Zwitserse krant ‘Le Nouvelliste’ over hoe de brandweer die verschrikkelijke nacht beleefde. “Ik weet niet of ik dit nog kan blijven doen”, zegt hij met bevende stem.

David Vocat is al elf jaar brandweercommandant van Crans-Montana. In het interview met ‘Le Nouvelliste’ beschrijft hij de gebeurtenissen van de fatale oudejaarsnacht vanuit het perspectief van de brandweer.

“We kregen het alarm binnen om 1.35 uur ‘s nachts”, zo vangt hij aan. “Er was sprake van brand in de bar en van een explosie.” De commandant wist meteen dat dit heel foute boel moest zijn. Hij lanceerde onmiddellijk een oproep voor extra reddingshelikopters en snelde met zijn team ter plaatse.

Volgens Vocat waren er op oudejaarsnacht 17 leden van het Centre de Secours Incendie (CSI) van Crans-Montana van dienst. Tijdens de operatie kregen zij versterking van veel van de 72 vrijwillige brandweermensen die bij de CSI werken. Ook brandweerkorpsen uit Sion, Sierre en de Vallon kwamen helpen.

“Totale chaos”

Toen de brandweer arriveerde, waren er geen uitslaande vlammen. Maar het was duidelijk dat het heel ernstig was. De commandant legt uit dat er in de bar een ‘flashover’ is geweest. “Dit is een ontsteking van rookgassen. Het gebeurt heel snel, heel intens. En dan stopt het. Mensen raakten hierdoor ernstig verbrand.”

Er waren op dat moment nog heel veel mensen in het gebouw. “Het was een scène van totale chaos”, blikt Vocat terug. “Ik zag mensen die zwaar verbrand waren. Ze liepen rond. Ze schreeuwden om hulp. Hier, daar, het kwam van alle kanten.”

De brandweerchef benadrukt dat niemand klaar was – ooit klaar kan zijn – voor zo’n scenario. Het was pure horror. Een oorlogsscène. Het enige wat de brandweer kon doen, was reageren volgens de procedures. Niet nadenken, maar handelen.

Samenwerking

Dat ze eerder in die buurt een brandoefening hadden gehouden, bleek cruciaal. “We wisten waar de ambulances moesten doorrijden, waar de helikopters moesten landen en hoe het medisch triagepunt moest worden opgezet.” Er was een goede samenwerking met de politie, de ambulancediensten, de mensen van de reddingshelikopters, de ziekenhuizen. “Een heel grote familie redders heeft hier een geweldige job gedaan.”

Er waren ook burgers die kwamen helpen. “Toen we aankwamen, waren er jonge mensen die andere jongeren naar buiten hielpen.”

“Gedaan wat we konden”

De operatie hakt er zwaar in bij de hulpverleners. Dat besef begint nu echt te komen. “Iedereen die aan het werk was, is hier heel erg door geraakt”, zegt Vocat. De brandweercommandant benadrukt dat veel brandweerlieden vrijwilligers zijn. “Veel mensen geloven dat wij allemaal professionals zijn. Maar dat is niet het geval. Mensen doen dit om anderen te helpen.”

“We hebben alles gedaan wat we konden”, zegt hij ook. Hij verontschuldigt zich voor wie ze niet hebben kunnen redden.

“Ik weet niet of ik dit nog kan doen”

De brandweercommandant laat weten dat veel leden van zijn korps hem na het drama hebben laten weten dat ze dit werk niet meer willen doen. “Ze hebben dingen gezien die ze nooit in hun leven zouden moeten zien”, zegt hij. “Ze krijgen nu hulp van psychologen uit Genève.”

Hij twijfelt zelf ook over zijn toekomst. “Ik heb altijd gezegd dat deze job mijn passie is. Maar ik weet ook niet of ik dit nog kan doen. Ik heb dit nog nooit in mijn leven gezien. En ik wil het ook nooit meer zien.”

Bij de brand in de bar in het Zwitserse Crans-Montana kwamen 40 mensen om het leven. Meer dan honderd anderen raakten gewond. Veel slachtoffers hebben heel zware brandwonden.

De bar was al sinds 2019 niet meer geïnspecteerd, heeft burgemeester Nicolas Féraud bekendgemaakt op een persconferentie. Die inspecties waren de verantwoordelijkheid van de gemeente. Ook de uitbater van de bar lijkt nalatig te zijn geweest.